Zelfmoordgedachten en zelfdoding
Hoewel het soms voor de omgeving lijkt alsof zelfdoding uit het niets komt, gaat er veelal een lang proces aan vooraf. Iemand denkt er al langere tijd over na en raakt gewend aan het idee dat zelfdoding een mogelijke uitweg kan zijn. Het gaat meestal niet om een wens om echt te sterven, maar om een verlangen dat het lijden dat die persoon op dat moment ervaart stopt.
Oorzaken en risicofactoren
Bij 65-plussers komen vaak meerdere risicofactoren samen die het ontstaan van zelfmoordgedachten in de hand werken. Pensionering (en het daarbij horende verlies van verantwoordelijkheden en rollen), het overlijden van een partner en sociale isolatie kunnen hierbij een rol spelen. Ook lichamelijke problemen zoals chronische pijn, dementie, kanker, longaandoeningen of andere ernstige ziekten leiden tot verlies van autonomie, eenzaamheid en hopeloosheid.
Daarnaast worden doodsgedachten en gevoelens van levensmoeheid bij 65-plussers vaak als 'normaal' gezien, waardoor signalen soms onopgemerkt blijven of hulp beperkt blijft tot medicatie. Vooral in de eerste zes maanden na een ingrijpend verlies, zoals het overlijden van een naaste, is het risico verhoogd.
Uit onderzoek blijkt dat 9,1% van de 50-plussers aangeeft zelfmoordgedachten of een doodswens te hebben. Hoewel het aantal pogingen afneemt met de leeftijd, neemt de kans op overlijden door een poging juist toe.
Signalen van zelfmoordgedachten kunnen zich uiten in veranderingen in gedrag, stemming of door middel van bepaalde uitspraken. Stigma en leeftijdsdiscriminatie (ageisme) kunnen ervoor zorgen dat zelfmoordgedachten niet worden herkend of genormaliseerd worden. Soms wordt zelfdoding bijna gezien als een rationele keuze, waardoor hulpverlening achterwege blijft.
Belang van professionele hulp
Het is van groot belang om signalen serieus te nemen en tijdig hulp in te schakelen. Praten over zelfmoordgedachten helpt: het opent het zicht op andere mogelijkheden en kan levens redden.
Daarnaast biedt professionele hulp ondersteuning, perspectief en behandelmogelijkheden waardoor het lijden kan verminderen en de levenskwaliteit kan verbeteren.
Meer weten over zelfmoordgedachten of zelfdoding?
Volg, schrijf, deel, post, help mee!
