Michel Wuyts
Chasse Patate
Wielercommentator en Te Gek!?-ambassadeur Michel Wuyts (68) heeft op zijn parcours al behoorlijk wat wind tegen gekregen. Het sterkt hem in zijn engagement voor meer dialoog rond psychisch welbevinden en zijn pleidooi om in beweging te blijven.
“’De avonden duren vreselijk lang wanneer je alleen bent’, zei mijn vader zaliger ooit. Die zin is me altijd bijgebleven. Misschien wel omdat het één van de weinige keren was dat hij sprak over de eenzaamheid die hem overviel na de dood van mijn moeder. Mijn vader heeft het grootste deel van zijn leven trouw voor mijn moeder gezorgd. Zij leed aan bipolariteit, een stemmingsstoornis. Het betekende dat korte manische episodes zich in ons huis afwisselden met lange, gitzwarte periodes. Als kind liep ik voortdurend op eieren en werd ik een kei in dingen verbergen. Elke kleine tegenslag kon immers een nieuwe inzinking veroorzaken. Zo kon een 8,5 op tien op mijn rapport er al voor zorgen dat mijn moeder op de balustrade ging staan, dreigend om te springen. Dat is echt gebeurd. Ik was toen amper zes.
“Het is zeker geen verloren zaak om aansluiting te blijven zoeken bij de samenleving. Geloof me: je kan het gat nog dichtrijden, zolang je maar in beweging blijft.”
Maar goed, als kind wist ik niet beter dan dat dit een normale gezinssituatie was. In de jaren zestig werd er simpelweg niet gesproken over psychische problemen. ‘De vuile was werd niet buiten gehangen’. Rond psychische kwetsbaarheid hing een groot stigma. Een depressie, daar konden mensen zich nog íets bij voorstellen, maar een bipolaire stoornis? Dat was ongekend, en dus niet ‘normaal’. Mijn moeder weigerde dan ook om zich te laten behandelen door een psychiater. Mijn vader hield alle problemen binnenshuis. Zelfs onze naaste buren wisten van niets. Het resultaat was dat het sociale leven van mijn ouders helemaal afbrokkelde. En toen mijn moeder in 2002 plots overleed, gleed ook mijn vader weg in een zware depressie, gekenmerkt door isolement en alcoholmisbruik.”
Praten is goud
“Enkele jaren geleden werd ik uitgenodigd om op een congres voor zo’n vijfhonderdtal mensen te spreken over de psychische problemen van mijn moeder. Hoewel ik zelf niet kamp met een dergelijke problematiek, heeft de ziekte van mijn moeder ons hele gezin getekend. Die dag heb ik aan den lijve ondervonden hoe louterend het is om te praten over geestelijke gezondheid. Voor mezelf, maar vooral voor anderen. Wanneer iemand als ik, met enige bekendheid, openhartig spreekt over zo’n gevoelig thema, verlaagt dat de drempel voor anderen om te praten. De reacties na mijn verhaal waren overweldigend. Je kon aan de mensen zíen hoeveel deugd het hen deed om zich erin te herkennen én om zelf hun ervaringen te delen.
"Hoewel ik zelf geen psychische problemen heb, heeft de ziekte van mijn moeder ons hele gezin diep getekend."
Om die reden heb ik niet getwijfeld op de vraag om als ambassadeur van Te Gek!? de deur open te zetten voor meer dialoog. Zeker in mijn generatie - ik demarreer richting zeventig – is het taboe rond psychisch welbevinden nog groot én zijn de problemen niet min. Velen van ons hebben nooit geleerd om te praten over gevoelens. En tegelijk is de samenleving behoorlijk hard voor 65-plussers. Zo heb ik zelf beroepsmatig ondervonden hoe het voelt om afgeschreven te worden, terwijl je verhaal nog niet is uitverteld.”
De jus van het leven
“Overheid, bedrijven, media. Ze hebben allemaal een rol te spelen in het beter ondersteunen van 65-plussers. Onze groep wordt almaar groter én ouder. We mogen niet in de kou blijven staan. Het klopt: ervaring wordt niet altijd naar waarde geschat. De toenemende digitalisering maakt dat er minder sociaal contact is dan ooit. En het valt me op hoe het in veel dorpen tegenwoordig zoeken is naar een café dat uitnodigt tot samenzijn. Ik begrijp dus best dat het voor oudere mensen soms onhaalbaar of zinloos lijkt om aansluiting te zoeken bij de jeugdige kopgroep die de koers van het leven domineert. Chasse Patate.
Toch is het geen tevergeefse daad om alsnog op de fiets te springen. Niet alleen de samenleving, ook wijzelf moeten initiatief blijven nemen om mee te draaien. We moeten blijven schudden aan de boom. Je kan het gat heus nog dichtrijden. Je moet alleen wel in beweging blijven. Fysiek én psychisch. Vandaag loop ik geen marathons meer, maar ik stap ze wel. En tijdens al dat wandelen wordt er gepraat. Écht gepraat, terwijl ik nog steeds nieuwe stukjes prachtige natuur in Vlaanderen ontdek. Mindful.
Ik verslind ook nog dagelijks de kranten. Zo blijf ik op de hoogte van wat er leeft in de wereld. En ik zoek bewust contact met mensen uit de buurt. Ook met jongere mensen. Want precies die synergie tussen jong en oud geeft begrip en levenslust. Dat is de jus van het leven.”
Tekst: Astrid Van der Schueren
Foto’s: Dufoto Photography
Aan het woord: 65-plusser Gerd De Ley
Aan het woord: 65- plusser Zuster Stefana
Aan het woord: 65-plusser Diane De Ville
Aan het woord: Ambassadeur Dagny Ros Asmundsdottir
Volg, schrijf, deel, post, help mee!
