Een blik op de cijfers

Enkele opvallende cijfers en bevindingen uit onderzoek naar 65-plussers en geestelijke gezondheid van Te Gek!? in samenwerking met KU Leuven en UAntwerpen. *

• 1 op 6 oudere volwassenen voelde zich angstig of somber in de voorbije maand
• Bijna 1 op 10 oudere volwassenen kreeg het afgelopen jaar te maken met een psychisch probleem
• 1 op 3 oudere volwassenen zegt over goede veerkracht te beschikken

Risicofactoren:

• Verlieservaringen (bv. ernstige ziekte of overlijden van een naaste): 60 tot 70% meer kans op angst of depressie
• Relationele problemen verhogen de kans op zelfmoordgedachten en/of -gedrag
• Eenzaamheid: Hoe vaker en meer men zich eenzaam voelt, hoe groter de kans op psychische klachten

Drempels in hulp zoeken - Waarom praten oudere volwassenen minder over hun kopzorgen?

• 1 op 3 praat zelden of nooit over hun zorgen
• Veel 65-plussers willen problemen zelf oplossen
• Stigma en schaamte blijven hardnekkige drempels
• Psychische klachten uiten zich vaak lichamelijk, waardoor herkenning moeilijk is

Hulp zoeken - 65-plussers gaan amper in behandeling

• Slechts 20% is bereid professionele hulp te zoeken bij psychische klachten of problemen
• 2 op 5 zoekt hulp binnen het jaar
• Bij anderen duurt het echter vaak 12 jaar of langer voor ze hulp zoeken  

Meer informatie over het onderzoek

In samenwerking met KU Leuven en UAntwerpen voerde Te Gek!? een onderzoek uit naar de geestelijke gezondheid van 65-plussers in Vlaanderen, op basis van de gegevens uit de meest recente populatiestudie in Vlaanderen en Brussel: de Public Mental Health Monitor.

Meer dan 1.500 thuiswonende 65-plussers namen hieraan deel. De resultaten tonen dat oudere volwassenen over het algemeen opmerkelijk veerkrachtig zijn. Toch kampt één op de zes met psychische klachten zoals angst of somberheid, en één op de tien voldeed het afgelopen jaar aan de criteria van een psychisch probleem. Eenzaamheid blijkt een belangrijke voorspeller: alleenstaande 65-plussers hebben drie keer meer kans zich eenzaam te voelen. Daarnaast verhogen verlieservaringen en relationele stressfactoren de kwetsbaarheid van 65-plussers aanzienlijk, bij relationele stressfactoren tot zelfs een verdrievoudigd risico op zelfmoordgedachten en zelfdoding.

Desondanks spreekt één op de drie 65-plussers zelden of nooit over hun gevoelens. De voornaamste reden hiervoor is dat ze hun psychische klachten zelf willen oplossen. Ook het stigma rond psychische problemen speelt hierbij een rol. En klachten uiten zich vaker lichamelijk, wat het herkennen en erkennen bemoeilijkt.

Slechts 20% van de oudere volwassenen is bereid professionele hulp te zoeken wanneer psychische klachten zouden ontstaan. Wanneer ze het nodig hebben komen ze amper in behandeling. Twee op de vijf zoekt hulp binnen het jaar. Bij de helft van de 65-plussers die geen hulp zoeken binnen het jaar, duurt het twaalf jaar of langer vooraleer ze hulp krijgen.

Dit onderzoek toont tegelijk de kracht en de kwetsbaarheid van oudere volwassenen en onderstreept de noodzaak om geestelijke gezondheid meer bespreekbaar te maken.

Lees hier het volledige onderzoeksrapport

* Deze cijfers komen uit het onderzoek ‘De geestelijke gezondheid van ouderen in Vlaanderen. Resultaten vanuit populatieperspectief’ uitgevoerd voor de KU Leuven, UAntwerpen en Te Gek! en gebaseerd op de public mental health monitor (Leerstoel PMHM, Zorgnet-Icuro, 2023). Steekproef: 1500 thuiswonende 65-plussers (gemiddelde leeftijd: 71 jaar), 72% vrouwen – 50% hoger opgeleid. Door de manier waarop dit onderzoek is uitgevoerd, liggen de werkelijke cijfers waarschijnlijk hoger.