Getuigenis Gerd De Ley

“Als er iets schilt: praat erover”

Acteur Gerd De Ley (80) weet dat praten over emoties niet altijd vanzelfsprekend is, zeker niet voor mannen. Toch maakt hij er geen geheim van: emoties delen helpt. Hij spreekt openhartig over zijn gezondheid, het verlies van zijn vrouw en het belang van praten - zelfs al is het 'gewoon tijdens het patatten schillen'.

Een nieuwe fase in het leven

“Enige tijd geleden werd bij mij Alzheimer vastgesteld. Dat zorgt voor wat vergeetachtigheid, maar eigenlijk valt dat voor mij best mee. Ik moet vaker in mijn agenda kijken of zoeken naar namen, maar daar heb ik eigenlijk al twintig jaar af en toe last van. Lastiger waren mijn evenwichtsstoornissen: ik viel vaak thuis. Mijn dochter dacht zelfs even dat ik misschien te veel dronk. Dat was niet zo - soms was ik gewoon slaapdronken.”

Na een reeks onderzoeken kwam het besluit: alleen wonen was niet langer veilig. “De verhuis naar het woonzorgcentrum verliep vlot, en ik krijg gelukkig veel bezoek. Ik ben hier eigenlijk best tevreden. Natuurlijk kan het altijd anders, maar ik vind dat ik chance heb. Zoals Simon Carmiggelt ooit zei: ‘Als er een ‘als’ was in de geschiedenis van de mensheid, woonden we nu nog in het paradijs.’ Dat vind ik een mooie gedachte. Je moet dingen leren loslaten, dan wordt het leven aangenamer.”

Het verlies van Amanda

Moeilijker dan die verhuis was het verlies van zijn vrouw Amanda, enkele jaren geleden. “Ze kreeg ernstige aderproblemen en onderging talloze operaties. Het was een lange lijdensweg. We waren 37 jaar samen. Nooit ruzie, hoogstens eens een misverstandje. We deelden veel interesses en reisden samen naar Milaan, Londen en Griekenland.

We hadden samen geen kinderen, maar mijn kinderen aanvaardden haar, en haar dochter aanvaardde mij. Haar heengaan was bijzonder zwaar. Ik had tijd om het te verwerken, want het kwam niet plots, maar soms heb ik het er nog altijd moeilijk mee. Maar je moet je neerleggen bij de feiten op een bepaald moment. Gelukkig heb ik nog steeds een goede band met mijn plusdochter. Dat geeft steun.”

"Ik kan mijn gevoelens uiten, en dat helpt enorm. Er is hier in het woonzorgcentrum een psychologe als dat nodig is, en ik heb altijd mensen rond mij met wie ik kan praten. Praten vermijdt dat emoties zich opstapelen."

Het belang van praten

Wat hem overeind houdt, is praten. “Ik kan mijn gevoelens uiten, en dat helpt enorm. Er is hier in het woonzorgcentrum een psychologe als dat nodig is, en ik heb altijd mensen rond mij met wie ik kan praten. Praten vermijdt dat emoties zich opstapelen. Ik kan me settelen in het verlies van Amanda omdat ik erover kan praten en me kan optrekken aan de mooie herinneringen die ik van haar heb. Mijn vrouw is nog in alle gesprekken wel aanwezig op een of andere manier. Dat houdt haar ook levend, en dat mag. Als je gevoelens opsluit, krijg je frustraties en stress - en stress is ongezond. Ik praat heel veel met mijn dochters, ze weten bijna alles van mij. Dat maakt dat ik rustig ben in mijn geest.”

Ook wenen mag. “Eens goed wenen lucht op, daarna kan je weer lachen. Op begrafenissen in onze familie werd verdriet altijd gedeeld, maar er werd ook gelachen. Dat helpt om verder te kunnen.”

“Opkroppen is ongezond. Je moet emoties laten stromen. Dat maakt je lichter.”

Mannen en emoties

Toch weet Gerd dat praten niet voor alle mannen vanzelfsprekend is. “Misschien helpt het dat ik acteur ben. Acteurs begroeten elkaar vaak met een kus. Dat klinkt banaal, maar het brengt mensen dichter bij elkaar. Mannen moeten leren hun emoties te tonen. Het voorkomt dat je opgesloten raakt in jezelf.”

Hij gelooft sterk dat gevoelens uiten ook je gezondheid ten goede komt. “Opkroppen is ongezond. Je moet emoties laten stromen. Dat maakt je lichter.”

Een symbolische patat

De campagne ‘Kijk eens onder de schil' vindt hij dan ook bijzonder geslaagd. “In het leger schilden de mannen samen patatten. Ik deed dat graag. Tijdens dat schillen praatten we wat met elkaar. Het is een mooie beeldspraak: patatten schillen als manier om een gesprek te openen. Het behoedt ons voor psychische problemen. Ik weet niet hoe het werkt - ik ben immers geen psycholoog, maar het werkt wel degelijk. Dus, mannen: als er iets schilt, praat erover!”

Tekst: Tom Baele