Chips in niemandsland - Mentale kwetsbaarheid bij jongeren: ervaringen en perspectieven

Wat gebeurt er wanneer een jonge mens vastloopt in een zorgsysteem dat met de beste bedoelingen werkt, maar waarin hij zich steeds meer gereduceerd voelt tot een probleem?

Wat gebeurt er wanneer een andere mens, veertig jaar ouder, die jongere ontmoet en zichzelf in hem herkent? Dan ontstaat een boek zoals 'Chips in niemandsland'.

Over luisteren, hoop en de kracht van verbinding

"Dit boek kwam niet voort uit een plan, maar uit onze ontmoeting. In juni 2023 kruiste mijn pad dat van Bart. Ik was net uit de jeugdpsychiatrie: murw, maar niet verslagen. Bart was vrijwilliger, maar in werkelijkheid op zoek naar een vergeten stuk van zichzelf. Wat begon als losse gesprekken groeide uit tot een gedeelde missie.

Ik wilde mijn verhaal vertellen – rauw, met humor en zonder mezelf als slachtoffer te positioneren. Bart voelde: dit is een stem die staat voor zovele jongeren die worstelen en geen woorden vinden. 'Chips in niemandsland' werd geen aanklacht en geen egodocument. Het werd een dialoog: tussen jong en oud, tussen ervaring en reflectie, tussen patiënt en zorgsysteem.

Het boek laat zien waar het vandaag soms schuurt in de geestelijke gezondheidszorg voor jongeren. Niet omdat zorgverleners tekortschieten in engagement of expertise, maar omdat ze te vaak verstrikt raken in structuren, labels en protocollen. Herstel begint elders: bij luisteren en verbinding. En luisteren begint bij het ernstig nemen van stemmen die te lang niet gehoord werden.

Naast mijn verhaal laten we zorgprofessionals, onderwijsdeskundigen en onderzoekers aan het woord. Zelfs het ziekenhuis waar ik verbleef engageert zich tot gesprek. Dat maakt het boek confronterend én verbindend. Het is geen eindpunt, maar een opening: voor dialoog, voor nuance, voor verandering."

Ik benadruk dat herstel altijd mogelijk is. Soms onverwacht en grillig, soms via een ontmoeting die alles kantelt. Terugval betekent geen mislukking en maakt deel uit van het proces.

Bakens van hoop

"In het boek formuleer ik een aantal inzichten die ik onderweg verzamelde. Geen voorschriften, wel bakens. Ik roep op om het stigma rond psychische kwetsbaarheid actief te doorbreken. Mentale problemen horen bij het leven van veel mensen. Schaamte en zelfveroordeling maken herstel alleen moeilijker.

Ik benadruk dat herstel altijd mogelijk is. Soms onverwacht en grillig, soms via een ontmoeting die alles kantelt. Terugval betekent geen mislukking en maakt deel uit van het proces. Ik pleit voor eigenaarschap: word actor van je eigen herstel. Stel vragen, luister naar je buikgevoel, neem je rechten ernstig.

Herstel komt vooral voort uit de verbinding tussen mensen, niet uit technieken of protocollen.

Verder nodig ik uit om jezelf nooit te reduceren tot een diagnose. Je bent altijd meer dan je probleem, meer dan je label. Een opname is geen falen, maar soms een noodzakelijke tussenstap. Patiënt zijn mag, zolang je ook mens blijft, met talenten, verlangens en toekomst.

En misschien het belangrijkste: heling is relationeel. Herstel komt vooral voort uit de verbinding tussen mensen, niet uit technieken of protocollen.

'Chips in niemandsland' is geschreven voor jongeren die denken: ik ben kapot. Voor ouders die zoeken naar houvast. Voor hulpverleners die het soms ook niet meer weten. En voor iedereen die durft kijken naar wat er onder de protocollen gebeurt."

Thomas Godts

'Chips in niemandsland' kan je bestellen via Acco.